Balkan uzmanı ve İHH İnsanı Yardım Vakfı Genel Başkan Yardımcısı Murat Yılmaz, Kosova ile ilgili rapor hazırladı.

“Kosova’daki kıvılcım Bosna’yı yakar”
“Sırplar Kosova’nın bağımsızlığını hazmedemezler”

Kosova bağımsızlığını ilan ediyor olmanın heyecanının yaşıyor. Bölgeden gelen haberlere göre; hazırlıklar tüm hızıyla devam ediyor ve bağımsızlık Pazar günü saat 15:00’te ilan edilecek. Müslüman Arnavutların yaşadığı Kosova, bağımsızlık özlemine son vermeye çalışırken dünya gelişmeleri pür dikkatle izliyor.

Amerika ve bazı Avrupa ülkeleri Kosova’yı destekliyor. Rusya, İspanya ve Yunanistan ise bağımsızlığa karşı çıkıyor. Sırpların silahlı eylemlerde bulunmalarından endişe ediliyor. Bölge ile ilgili iki kitaba imza atan Murat Yılmaz, hazırladığı raporla, dikkatleri bölgeye çekti. Yılmaz, “Kosova’daki kıvılcım Bosna’yı yakar” diyor.

Kosova bağımsızlığını büyük çaplı kutlamalarla ilan etmeye hazırlanırken, Sırp yanlısı devletlerle açıklamalarıyla gerginliği tırmandırıyorlar. Osmanlının bölgeden çekilmesinden sonra zaman zaman büyük savaşların dönem dönemde düşük yoğunluklu çatışmaların devam ettiği Balkanlar’da Bosna Savaşı’na benzer bir çatışma ortamının oluşmasından endişe ediliyor.

Bölgeye defalarca giden “Sancak ve Kovosa” isimli iki kitaba imza atan Balkan Ülkeleri Uzmanı ve İHH Genel Başkan Yardımcısı Murat Yılmaz, bölge ile ilgili bir rapor hazırladı. “Rusya’ya rağmen Kosova’nın bağımsızlığını ilan etmesi, bölge ülkeleri için kolay hazmedilecek bir durum değildir” diyen Murat Yılmaz, olası bir gerginliğin bölgeyi yeniden bir savaşa sürükleyeceğini belirtti.

Bosna ve Kosova savaşlarına da tanıklık eden Murat Yılmaz, 325 yıldır Balkanlarda Müslümanların da tarafı olduğu savaşların sürdüğüne dikkat çekerek, “Bu savaşların hepsinde ya Sırplar ya da Bulgarlar savaşan taraflardan birisi olmuştur. Sıcak denizlere inmek isteyen Ruslar, bu iki toplum eliyle çabalarını sürdürmüştür. Bu gün Rusya’nın Kosova’daki bağımsızlık hareketine karşı çıkması da Sırpları memnun etmenin bir parçasıdır” diye konuştu.

Kosova dünyaya örnek olabilir

Kosova’nın bağımsızlığına Rusya’dan başka İspanya, Romanya, Yunanistan ve Kıbrıs Rum Kesimi’nin muhalefet ettiğini hatırlatan Araştırmacı-Yazar Yılmaz, bu hareketin irdelendiğinde temelinde çok ciddi çıkar hesaplarının bulunduğunu dile getirdi. Yılmaz sözlerini şöyle sürdürdü; “İspanya’da Katalanlar ve Bask bölgesi bağımsızlık istiyor. Yunanistan Gümülcine’deki Türklere ve Makedonya sınırındaki 700 bin Arnavut’a azınlık haklarını kullandırmıyor. Romanya, topraklarındaki çingenelere gerekli özerkliği tanımıyor. Rusya ise Abhazlar, Çerkezler ve diğer toplulukları sürekli baskı altında tutuyor. Kıbrıs Rumları da Türk tarafının devlet olarak tanınmasına karşı çıkıyor. Kosova’nın bağımsız olması bu mücadeleler için örnek olacağından, parçalanma ve dirayet endişesi taşıyan ülkeler kendi etnik korkularını seslendiriyor.”

ABD’nin büyük desteği var

Batının, Kosova’nın bağımsızlığına uzun zaman önce karar verdiğini fakat bunun ilanı için uygun zaman beklendiğini öne süren Yılmaz, ABD, AB ve Temas Grubu (ABD, İngiltere, Fransa, İtalya, Rusya ve Almanya) Rusya dışında inisiyatiflerini Kosova’nın bağımsızlığı yönünde kullandıklarını hatırlattı. “Bölgede Batı’ya rağmen bir karar çıkartılmasının da imkanı yok gibidir” diyen Yılmaz sözlerini şöyle sürdürdü;

“Zira özellikle ABD’nin Balkanlardaki etkinliği ve Soğuk Savaş dönemi ardından çıkan her iki savaşı da bitiren devlet olma gerçeği bölgedeki ABD varlığını perçinlemektedir. ABD Balkanların en büyük askeri üssünü Kosova’nın Ferizay şehrinde kurmuştur. Kosova’nın başkenti Priştina’ya dev Bill Clinton fotoğrafı asılmıştır. Ve Arnavutlar ABD’yi bir kurtarıcı olarak görmektedirler.”

Kosova kurtulur ya Bosna?

Kosova’da çıkabilecek yeni bir savaş durumunda NATO, BM ve AB’ye ait diğer uluslararası askeri birliklerle yerel Arnavut ordu ve polis gücünün daha hazırlıklı olacağını bu nedenle de çok şiddetli ve uzun süreli bir savaş beklenmediğini öne süren Murat Yılmaz, 1995 Dayton Anlaşmasıyla Bosna topraklarının %49’luk kısmının bırakıldığı Bosna Sırp Cumhuriyetinin Kosova’nın muhtemel bağımsızlığı sonrası Sırbistan’la birleşme tehdidiyle istikrarsızlığı Balkan coğrafyasına yayacağını kaydetti.

Yılmaz, “Bosna’nın sınırlarını ve bütünlüğünü kökünden sarsacak bu girişim bu kez Sırbistan’ın da ‘resmen’ dahil olacağı yeni bir Bosna savaşı potansiyeli taşımaktadır. Mevcut durumda Kosova’dan çok Bosna’nın risk taşıdığı ortada” dedi.

Kosova’da çıkması muhtemel bir savaş yine bölgede beş farklı ülkeye (Arnavutluk (3,5 milyon), Makedonya (1 milyon), Karadağ (70 bin), Sırbistan (100 bin), Yunanistan (700 bin)) yayılmış olan Arnavutları etkileyeceğini iddia eden Yılmaz, “Tarihi gerçekler ve gelişmeler Kosova’nın bağımsızlığına önündeki engellere karşı en büyük engeldir” dedi.

KOSOVA RAPORU’nda şu ifadeler dikkat çekiyor:

Kosova, 1389 Kosova Savaşı ile Osmanlı Devleti’nin Üsküp Sancağı’na bağlanmış ve Osmanlı toprakları olarak kalmış. 1878 Berlin Anlaşması’yla Sırp saldırılarına açık bir hale gelmiş olan Kosova 1913 Londra Sefirler Toplantısı ile Sırbistan’a bağlanmıştır.

1918 Sırp-Sloven-Hırvat Krallığı döneminde bu durum değişmemiş. II. Dünya Savaşı'ndan sonra Kosova tekrar azınlık statüsünde, Sırbistan'a bağlanmıştır.

Komünist rejim döneminde eski Yugoslav cumhuriyetleri ile hemen hemen aynı hakları tanınmış, 1974 anayasa değişikliğiyle Kosova, Voyvodina ile birlikte cumhuriyetin özerk bölgeleri olmuş fakat diğer cumhuriyetlere tanınan ayrılma hakkı Kosova'ya tanınmamıştır.

Yugoslavya'nın dağılmasının arefesinde Sırbistan, kuvvet kullanarak Kosova'nın özerkliğine son vermiş Bölge çok uzun yıllar Sırpların Arnavutlara karşı baskı dolu politikaları ile çalkalanmış, Tito döneminin başlangıcından itibaren Yugoslavya İçişleri Bakanı Aleksandre Rankoviç ismi hep federasyon içindeki Müslümanlara baskı ile gündeme gelmiştir. Rankoviç’in 1966’da görevden alınmasıyla daha rahat bir dönem başlasa da 1980’de Tito’nun ölümü ile yeniden Sırp baskısı artmıştır.

-1979–88 yılları arasında tüm Yugoslavya’da hüküm giyenlerin %58’i Kosovalıdır.
-1981’de Priştina Üniversitesi olaylarında birçok öğrenci hayatını kaybetmiştir.
-1983 yılında işsizlik oranı Yugoslavya için %14 iken bu oran Kosova’da %44’lere varmıştır.
-1989–94 arasında 150 bin Arnavut işlerinden zorla çıkartılmış, bu insanların büyük çoğunluğu çalışmak için Avrupa ülkelerine gitmek zorunda kalmıştır.

4 bin Arnavut kayıp

325 yıldır savaşın bitmediği Balkanların en kanlı bölgelerinden Bosna-Hersek’te 1992–95 yılları arasında süren ve yüz binlerce insanın hayatına mal olan savaş ardından yakın zamanda yeni bir çatışma beklenmemesine rağmen Sırbistan, 1998 Mart ayından itibaren Kosova’ya yönelik kanlı saldırılarda bulunmuştur. Sırbistan’ın Kosova’ya saldırısı 78 gün devam eden NATO bombardımanıyla 8 Haziran 1999’da biterken, savaş boyunca 1 milyon insan evlerini terk etmek durumunda kalmış ve 15 bin Arnavut hayatını kaybetmiştir. Halen 4 bin civarı Arnavut kayıptır.

Balkanların en yoğun nüfuslu bölgesi olması, tarımın geri kalmışlığı ve %70’lere varan işsizlik oranı Kosova’yı, “Yugoslavya’nın en fakir evi” ünvanına kavuşturmuştur.

Kosova’nın Soğuk Savaş dönemi ardından İbrahim Rugova ile devam eden siyasi hakların kazanımı süreci, Balkanlarda meydana gelen yeni durumlarla birlikte şekil değiştirmiştir. 1989’da başlayan Yugoslavya içerisinde federal bir cumhuriyet olma hedefi 2 Temmuz 1990’da tek taraflı bağımsızlığın ilan edilmesini getirdiyse de, Yugoslavya’nın dağılmasıyla birlikte rota tam bağımsızlık olarak değişmiştir. 1995 yılında yapılan Dayton Anlaşması sırasında Kosova’nın da gündeme getirilme çabaları Miloşeviç’in kati tutumuyla başarısızlıkla sonuçlanmıştır.

Kosova, Haziran 1999'da savaşın sona ermesinden bu yana seçilmiş parlamentosu, cumhurbaşkanı ve başbakanı olmasına rağmen BM Kosova Misyonu (UNMIK) tarafından yönetilmektedir. 1244 sayılı BM Güvenlik Konseyi (BMGK) kararıyla hala bir Sırp toprağı olarak görülmekte olan Kosova’da Arnavut çoğunluğun bağımsızlık taleplerine, Kosova'nın Sırbistan topraklarının bir parçası olduğunu iddia eden Belgrad tarafından karşı çıkılmaktadır.

KOSOVA

Başkent : Priştina (500.000)
Nüfus : 2.300.000
Yüzölçümü : 10.861 km2
Komşuları : Sırbistan, Karadağ (Sancak bölgesi), Arnavutluk ve Makedonya
Konumu : Arnavutluk, Sırbistan ve Karadağ arasındadır
Şehirleri : Prizren, Cakova, Ferizay, İpek, Gilan ve Mitrovitsa
Din : İslam, Hıristiyanlık (Katolik, Ortodoks)
Dil : Arnavutça, Sırpça, Boşnakça ve Türkçe
Etnik Durum : Arnavutlar (%90), Sırp-Karadağlı (%4) ve Boşnak, Türk, Çingene, Mısırlı (%6)
Para Birimi : Euro
Dağları : Sharri (Şar), Bjeshket, Nemuna ve Kapaonik
Nehirleri : İbar, Beyaz Drina, Lepenci, Sitnitza ve Binca Morava
Gölleri : Gazivode, Batllava ve Badovc
İklimi : Kara iklimi