Yorgundu. Namaz için silahlanırken günün bütün kirlenmişliğinden sıyrılmanın verdiği huzurla şöyle mırıldandı : "Hey Allah'ım iyi ki abdest diye bir şeyi var etmişsin." Bunu hemen her seferinde dile getiriyor olmak onun için bir öncekinden daha farklı anlamlar içeriyordu. Akşam namazının her rekatında işyerinin bir bölümüne sıkıştırılmış daracık mescidin biraz daha genişlediğine tanıklık etti.

Masasını toparladı. Çantasını astı omzuna. Beresini özenle taktı başına. Bir sigara yaktı. İş hanını merdivenlerden terk etmeye niyetlendi.. yürüdü. Sokağa çıktığında modern zamanların kahredici emaresi gürültü ve keşmekeşin arasından Nisan'la yüzleşti. Onca bahar görmüştü. Her seferinde Nisan'ın gelip kendisini yakalayışı karşısında tebessüm etti. Kravatını çıkararak çantasının sapına iliştirdi. Daha bir rahatladı. Ellerini cebine attı ve birkaç sokak öteye park ettiği arabasına doğru yola koyuldu. Bu gece farklı bir şey yapmalıydı. "Ya Nasip" i nidaladı sigarasının büzdüğü dudaklarının arasından. Yürüdü.

Arabasına bindiğinde kendisini çoktan Barbaros Bulvarı'nda bulmuştu bile. Adaları seyrederek ağır ağır indi yokuştan. Radyo açıktı. Davudi bir sese kulak kesildi. Her cümle kulaklarını dolduruyor, beyninde yankılanıyordu;

"Vakit Yatsı. Gün çoktan öldü. Güneş ışıklarını topladı. Gece hükmediyor âleme. Güneşin saltanatı bitti. Işıklar tükendi ufuklarda. Renkler ellerini çekti eşyadan. Gül soldu, gün soldu. Göğe yöneldi gözler.

Hatırla ki, Sen de unutuşun kara gecesine yuvarlanacaksın. Bir adın kalacak geriye. Bir mezar taşın hatırlayacak belki Seni. Belki o da unutacak.

Düşün ki, unutuşun koyu karanlığı çökmüş üzerine. Yokluğuna çoktan alışılmış. Unutuluşun hepten kanıksanmış. Kimsenin özlediği bile değilsin artık.

Gece gece gece. Sabaha çok var. Işık uzaklarda. Yokluğun gecesinde, adın bile unutulmuşken, kimden meded umarsın sor kendine? Kim Sana hayat vermişse, kurumuş kemikleri toplayıp dirilten de O elbette. Hiç akşamı olmayan bir sabaha uyanmak üzere girdin ölümün gecesine; kendine söylesene.

Söyle kendine. Söyle kendine ki, çoklarının Seni unuttuğu bu gece, herkesin unutup Sen de O'nu hatırla. Söyle kendine ki, çoklarının ışıklara kanıp sahte renklerin kuyularına daldığı bu gece, Rabbini an, Rabbine kan, Rabbine uyan.

Vakit yatsı! Şimdi İstanbul için yatsı namazı vakti..."(*)

Metin bittiğinde ezan başlamıştı. Radyoyu kapattı. Ezanı radyodan dinlemektense, yeniden anlam yüklediği kadîm sözleri Üsküdar Mihrimah Sultan'dan ses veren müezzinin sesinden yükselen sözlerle birleştirip İstanbul semalarında diğer ezanlarla buluşturmak için çaba harcayan Nusretiye Camii'nin müezzinine kulak vermeyi tercih etti. Durdu. Camlarını indirdi. Gözlerini kapadı ve dinledi.

Gözlerini açtı. Uzunca bir süredir dalıp gittiğini, camiden çıkmakta olan cemaati gördüğünde anladı. Zaman zaman bu halde baskın yapardı kendisine. Severdi bu halini. O an biraz da olsa öldüğünü düşünürdü. "Ölmek.." dedi. Derin bir nefes aldı.. "Neyse.." dedi. "Neyse.."

Arabasını yeniden çalıştırdı. Efsane yarımadaya doğru aktı sessizce. Köprü üzerinde Süleymaniye ile göz göze geldiğinde elindeki kaseti teybe çoktan takmıştı bile. Birden bir sazın nağmeleriyle yüzleşti. Arkasından türküye çok da yakışmayan bir sesten dökülen seslerle donup kaldığını fark etti. Köprü üzerinde sağa yanaştı. Durdu. Süleymaniye bir film çekimi için hazılanmış platonun baş dekorluğunu üstlenmiş gibi ışıklarını üzerine üzerine yolluyordu. Sözlere daldı :

Daha senden gayri aşık mı yoktur
Nedir bu telaşın vay deli gönül
Hele düşün devr-i Adem'den beri
Neler gelmiş geçmiş, say deli gönül

Ölümün bu kadar üstüne üstüne geldiğini daha önce hiç hatırlamıyordu. Türküye kaptırdı kendisini. Daha önce belki yüzlerce defa kulağına çalınan türkü kendisi için hiç bu kadar önem arz etmemişti. Türkü bu gece onun için sıradanlığını terketmişti.

Gördüm iki kişi mezar eşiyor
Gam gasavet gelmiş, boydan aşıyor
Çok yaşayan yüze kadar yaşıyor
Gelde bu dünyayı yor deli gönül

Mevlam kanat vermiş uçamıyorsun
Bu nefsin elinden kaçamıyorsun
Ruhsati dünyadan geçemiyorsun
Topraklar başına vay deli gönül(**)

Türküyü kasetle birlikte bağıra bağıra söylemişti. Boğazı düğüm düğümdü. Şehrin anladığı kadar hiçbir şehirli anlamamıştı kendisini. Hiç kimse ne duymuştu onu ne de fark etmişti. Doğrusu böyle olmasını kendisi de tercih ederdi. Süleymaniye'nin ışıkları gözlüğünün arkasından yaşaran gözleriyle dağılmıştı bir anda. Dekor kadar dizlerine dökülen göz yaşları da tanığıydı.

Yapayalnız olduğunu hissetti. Dayanacağı bir göğüs aradı gözleri. Böyle düşündüğü her an kendisini Sarayburnu'nda bulmuştu. Yine öyle oldu. Adına efsaneler düzülen Kız Kulesi Salacak'la gözlerinin buluşmasını engelleyememişti. Bir tarihe yaslanarak gözlerini Selimiye'ye doğru kaydırdı. Nisan'la buluştu.

Saat gece yarısını epey geçmiş, yeni gün kendisini hizmete sunmaya hazırlıyordu. Babası düştü aklına. Çok değil üç ay olmuştu toprağa vereli. Nem yavaş yavaş toprağı terk ediyordu artık. Toprağa nem gerekti. Sustu.. düştü yola.

Bursa'daydı. İstanbul'dan buraya gelene kadarki hiçbir şeyi hatırlamıyordu. Mudanya yoluna saptı. Kent mezarlığı tabelalarını sabaha yüz tutan gece içinde görebilmek için ön cama iyiden iyiye yanaşmıştı. Mezarlığın girişinden geçti. Çocukluğunda Emirsultan Mezarlığı'ndan gece geçişlerinde yaşadığı ürperti geldi aklına. Bilinmezlik ürpertiyordu o zamanlar onu. Şimdi ürperen ölüm olmalıydı. Ölümün üstüne yürüdü. Tepeye tırmandı. Rampadan sonra yokuş aşağı indi. Sağ koldaki mezarlardan biri babasına aitti. Mezarı buldu. Başına çöktü. Hep hayatı canlı, ölümü sessiz sanırdı. Oysa bu gece ölüm ne kadar da civan duruyordu. Hayatsa susmuş, öylece kalakalmıştı işte bir köşede. Toprağı okşadı. "Babam" diyebildi sadece. Sustu.

Neden sonra geri çekildi. Patika yola kadar geri geri yürüdü. Uzaktan, yakından yanık ezan sesleri Bursa ovasını doldurmaya başlamıştı bile. Ellerini iki yana açtı, boğazı yırtılırcasına "Hey Allah'ım ne kadar da büyüksün!" diye bağırdığında sesini bir de karşı tepeden dinledi. Elleriyle saçlarını geriye doğru ittirdi sıkıca. Üzerinden yükselen ter, gözyaşı ve toprak kokusu burnuna doğru yanaşıyordu. Nisan gözünde daha bir farklıydı şimdi. Belli ki, Nisan'a Eylül gerekti. Eylül gelmeden Nisan gelmeyecekti.

Mezarlık çeşmesinden abdest alıp, toprağın üzerinde namaza durdu. Alnına yapışan toprağı gün ışıdığında fark etmişti. Eliyle alnını silerken "Hey ölüm! Seni bu gece tanıdım ben" diye iç geçirdi. Bir sigara yaktı. Gece dinlendirmişti. Yürüdü.. Dilinde türkünün son mısrası dönüp duruyordu :

Topraklar başına vay deli gönül

-------

(*)
Bu metin Marmara Fm'de her yatsı ezanından önce yayınlanır. Senai Demirci tarafından kaleme alınarak Münib Engin Noyan tarafından seslendirilmiştir. Hayli etkilendiğim metni tarafıma ulaştırılan Marmara Fm Genel yayın Yönetmeni Sevgili Saadettin Acar'a teşekkür ederim.

(**)
Bu türkünün sözleri 1835-1911 yılları arasında yaşamış Aşık Ruhsati'ye aittir.